කරන්න ඕන දේවල්
- Emergency fund එකකින් පටන් ගන්න: මුලින් වියදම් මාස 3-6ක් cash ලෙස තබාගන්න. Markets crash වෙයි, life එක නවතින්නේ නැහැ.
- අවුරුදු 5+ සඳහා ආයෝජනය කරන්න: Stocks patience reward කරනවා. Short term = gambling.
- Diversify කරන්න: හැමදේම එක සමාගමකට දාන්න එපා. ETFs හෝ විවිධ stocks/sectors 5-8ක් භාවිතා කරන්න.
- මාසිකව ආයෝජනය කරන්න: market එක කොහොම වුණත් සෑම මාසයකම එකම amount එක. මේක DCA. Timing the market කිරීමට වඩා හොඳයි.
- ඔබ අයිති කරගන්නේ මොකක්ද දැනගන්න: සමාගම කරන්නේ මොකක්ද කියලා වාක්‍ය 2කින් පැහැදිලි කරන්න බැරි නම්, ඒක මිලදී ගන්න එපා.
- Fees අඩුවෙන් තබාගන්න: Broker fees compare කරන්න. High fees කාලයත් එක්ක returns කා දමයි.
- Drops බලාපොරොත්තු වන්න: 20-30% crashes වසර කිහිපයකට වරක් සිදුවෙනවා. ඒක normal, අවසානය නොවේ.
නොකරන්න ඕන දේවල්
- Borrowed money භාවිතා කරන්න එපා: Margin loans + credit cards = market වැටුණොත් disaster.
- Panic sell කරන්න එපා: Red days බය හිතෙනවා, හැබැයි අලාභයට විකිණීමෙන් ඒ අලාභය lock වෙනවා. ලොකුම gains බොහෝවිට ලොකුම drops පසුව එයි.
- “Hot tips” පස්සේ දුවන්න එපා. Taxi driver සහ WhatsApp group එක ඒ ගැන කතා කරන්නේ නම්, ඔබ දැනටමත් late.
- Beginner නම් එක stock එකකට >10% දාන්න එපා: නරක සමාගම 1ක් ඔබේ whole portfolio එක බිඳ දමන්න පුළුවන්.
- දිනපතා prices බලන්න එපා: එය emotional decisions trigger කරනවා. වැඩිම වුණොත් මාසිකව බලන්න.
- ඔබට අවුරුදු 3ට අඩු කාලයකදී අවශ්‍ය මුදල් ආයෝජනය කරන්න එපා: ඔබට cash අවශ්‍ය වන විට market down වෙලා තිබිය හැක. Short-term goals සඳහා FD/savings භාවිතා කරන්න.
- Top/bottom time කරන්න පුළුවන් කියලා හිතන්න එපා: කවුරුත් consistently එහෙම කරන්න බැහැ. Prosලාටත් fail වෙනවා.
